Đọc những bài thơ tình của Xuân Diệu

        Đọc những bài thơ tình của Xuân Diệu ta có cảm giác theo nhà thơ đi vào trong những giấc mở của tình yêu, mà chính nhà thơ ấy biết mình mở nên sỢ hãi cho lúc tỉnh sẽ phải đối diện với một hiện thực không phải của trong những cơn mở vì thế những câu thơ ấy nó hấp tấp lo âu, nó run rẩy vội vàng ngắt nhịp cả trong thi pháp của nó:

Mau với chứ vội vàng lên với chứ!
Em, em ơi tình non đã già rời…
(Giục giã)

         Nếu so sánh với một hồn thơ lãng mạn đường thời và không kém độc đáo như Hàn Mạc Tử thì nếu thơ Hàn Mạc Tử cô đởn, cô đởn đến phát điên thì thơ Xuân Diệu yêu đến si cuồng. Nếu nhà thơ họ Hàn nảy sinh thi tứ trong những khoảnh khắc ngắn ngủi dài bằng cả cuộc đời, thì chắc hẳn những tứ thơ của Xuân Diệu là sự khai hoa của cái cây tình yêu nảy sinh trong những giấc mở của con người. Chắc là vì thế mà trong một tuyển thơ tình thế giới ở Rumani chỉ tuyển chọn hai bài thơ của Việt Nam: một của Hở Xuân Hưởng và một của Xuân Diệu(1). Trong thơ tình của Xuân Diệu, ta không thấy cái ái tình của nhục dục mặc dù Xuân Diệu không kiêng dè và không đi tìm một thứ tình yêu đã được thanh lọc hoá, đó không chỉ là một tình yêu cụ thể, mà là nhà thơ đi tìm một tình yêu và ám ảnh bởi tình yêu mạnh đến nỗi trong bài thơ Biển nổi tiếng của mình, nhà thơ có những câu thơ khát bỏng:

Đã hôn rời, hôn lại
Cho đến mãi muôn đời
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt…

                      Theo Huy Cận: Xuân Diệu – Con người và tác phẩm, NXB Tác phẩm mới, 1987.

         Những câu thơ đã viết gần ba mươi năm về trước (năm 1962) mà nay đọc lại vẫn rùng mình vì bàng hoàng, vì ấn tượng nó gieo lại trong trái tim ta. Có lẽ trong thơ tình hiện đại Việt Nam, Xuân Diệu là người đã đem đến một xức cảm mới lạ và lạ lùng đặc biệt nhất, cái nỗi khát khao, tiếc nuối, giấc mở của những giấc mở về tình yêu. Những giấc mở của tình yêu mà Xuân Diệu đem đến cho ta là giấc mở về một tình yêu vốn có của con người mà hình như nó đã mất đi trong cái đời thường của con người, nó giống như những giọt nước trong giấc I mở của người lữ hành trên Sa mạc giữa ban ngày với cát vàng dưới chân, mặt trời trắng trên đầu và ảo ảnh về những ốc đảo xanh trước mặt. Xuân Diệu đúng là “chàng hoàng tử” của một tư duy lạ về tình yêu (từ của Saint – Exupery). Thơ tình của Xuân Diệu là những mảnh thông điệp mà nhà thơ đã tiếp nhận có lẽ từ vô thức trong thế giới sáng tạo của tâm linh nhà thơ. Với Xuân Diệu, người đọc đã nhìn và cảm nhận về tình yêu một cách khác đi trước khi đọc thơ ông.

Đọc thêm tại : http://thisivietnam.blogspot.com/2015/07/xuan-dieu-nghe-si-bac-thay-cua-truong.html

Từ khóa tìm kiếm nhiều: thơ tình xuân diệu, nhà thơ xuân diệu

Xuân Diệu nghệ sĩ bậc thầy của trường phái lãng mạn xưa

           Đã từng là nghệ sĩ bậc thầy của trường phái lãng mạn xưa, nhà thơ đã để lại cả một thế giới cảm giác đầy thanh âm, mầu sắc và hưởng vị, chính Xuân Diệu đã vượt qua cái trau chuốt, cái tìm tòi nghệ thuật đi hơi quá xa đời sống thực của chính mình khi đi vào thế giới của âm thanh và mầu sắc, chẳng hạn câu thơ của ông:

Sương nương theo trăng ngừng lưng trời
Tưởng tư nâng lòng lèn chơi vơi..

            Mà ông đã cố kéo những cảm xúc về một hình thức về gần với đời thường hơn, với quần chúng hơn từ khi ông gắn bó với cách mạng với nhân dân. Mà chúng ta có thể thấy rõ khi ông ghi chép và viết về thơ, hò vè của bộ đội, nhân dân trong kháng chiến bằng những bài viết rất cảm động. Bây giờ trong thơ ông đã có thêm hình dung từ “nhân dân” để thay cho cái tôi xưa cũ cô đởn của nhà thơ lãng mạn ngày xưa.

             Nói đến thơ Xuân Diệu mà không nói đến thơ tình yêu của ông thì có lẽ là một cái gì chưa đầy đủ, một mất mát lớn trên bộ mặt thi ca ông. Mặc dù thơ của ông có một cái gì rất riêng tư, ngay cả khi ông viết về những đề tài lớn, vẫn là những câu thơ tình riêng có của chàng Xuân Diệu hào hoa ngày xưa ấy. Ông là một trong những nhà thơ ít có của chúng ta đã liên kết được giữa tình yêu lớn (đất nước, cách mạng và nhân dân) với những tình yêu riêng tư làm một, đó là vì ông đã tiếp nhận và muốn người đọc tiếp nhận cách mạng như là một sự nghiệp riêng tư của bản thân mỗi người. Vì thế từ chàng Xuân Diệu ngày trước, mà theo lòi kể của nhà văn Đặng Thai Mai đã có những cô gái ném hoa lên “mó tóc buồn dợn sóng Quy Nhơn) khi chàng đi trên các phố Hà Nội. Theo lời kể đó thì Xuân Diệu đã là một “người tình trong mộng” của cả một thế hệ độc giả thời ấy. Riêng tôi vẫn nghĩ, Xuân Diệu là một thi sĩ độc đáo nhất của tình yêu ở Việt Nam thế kỷ này (còn chín năm nữa thì hết thế kỷ XX này liệu chúng ta có thể hy vọng và kịp có một Xuân Diệu thứ hai nữa chăng? cầu mong cho lời dự đoán này của tôi không đúng).
             Tôi vẫn nghĩ tình yêu trong thơ Xuân Diệu có vẻ gì lạ lắm, nó có vẻ là một nỗi khát khao, một nỗi ám ảnh về tình yêu như của trái tim nguyên thuỷ tự thuở mới có Ađam và Êva trên trái đất. Một thứ tình nguyên sở như thuở hồng hoang. Cái tình yêu ấy là một nỗi ám ảnh trong Xuân Diệu từ thuở bắt đầu cầm bút và ám ảnh luôn chúng ta là những kẻ hậu sinh và chắc là sẽ ám ảnh lâu dài các thế hệ sau này. Có lẽ Xuân Diệu đã yêu một tình yêu không phải trong cái thế giới của đời thường mà là nhà thơ đã yêu tình yêu của một thế giới tình yêu và đem tình yêu đó vào trong thế giới nghệ thuật của nhà thơ.

Đọc thêm tại:

• http://thisivietnam.blogspot.com/
• http://thisivietnam.blogspot.com/2015/04/nhung-ngay-tet-cua-nha-tho-xuan-dieu.html
• http://thisivietnam.blogspot.com/2015/07/xuan-dieu-mot-chu-tuong-cua-tho-lang.html

Xuân Diệu một chủ tướng của thơ lãng mạn ngày xưa

         Ông đã là một chủ tướng của thơ lãng mạn ngày xưa, và trong dòng thơ lãng mạn cách mạng hôm nay ông vẫn là một trong những vị tướng không mệt mỏi. Chính ông đã cùng với nhiều nhà thơ xưa tiến hành cuộc cách tân nổi tiếng về thi pháp thơ trên văn đàn Việt Nam trước cách mạng, nhưng ông vẫn nhận thức rằng sự khẳng định và tiếp tục một sô” truyền thông tốt đẹp của nền thơ ca cổ điển dân tộc cũng có thể coi đó là một sự đổi mới. Giữa những năm kháng chiến ông đã viết bài tiểu luận “những bệnh ấu trĩ của thơ thời đại”, mà tôi nghi rằng giá có in vào hôm nay thì giá trị tươi mới vẫn còn nguyên vẹn. Như các nhà thơ lớn ở Việt Nam và của các dân tộc khác, Xuân Diệu đã kể cho chúng ta bằng một tình yêu lớn lao về đất nước của chúng ta, nhân dân chúng ta, thơ ông truyền cho chúng ta nguyên vẹn một tình yêu Tô quốc lạc quan và khắc khổ. Chúng ta đã và sẽ phải đi sâu vào các sáng tác của ông ngay cả ở những nơi mà tưởng như chúng ta đã hiểu hết rời.
         Các bài học của cuộc đời sáng tác của Xuân Diệu liên quan đến tài năng lớn của ông, sức lao động nghệ thuật ghê gớm và cả những dũng cảm trên con đường tìm tòi sáng tạo nghệ thuật. Thơ của ông, bao giờ cũng là thơ riêng của Xuân Diệu và dù có trộn lẫn giữa trăm ngàn câu thơ của các nhà thơ khác ta vẫn nhận ra ^hở ông, cả sự tuyệt vời của những âm thanh được gảy lên từ cây đàn dây của trái tim một nghệ sĩ lớn đến những vẻ xù xì, thô thiển như chưa được bàn tay nghệ sĩ chạm đến, tôi nghĩ, ngay cả điều này ông cũng cố ý, cố ý như Rô-đanh đã để lại trên những pho tuyệt tác cua mình (ở đây lại một lần nữa tôi không có ý định so sánh tài năng) những mảng-đá nguyên vẹn của thiên nhiên không hề chạm dao tới. Chính cả cái vẻ xù xì, thô thiển nhiều khi vụng về đến mức làm phật lòng bạn đọc khó tính, chính cả cái đó đã làm nên trọng lượng những câu thơ của ông.

          Mà ở một người lao động nhiều như ông, ông đã đọc rất nhiều, đã đóng một vai trò lớn trong việc giới thiệu và dịch thuật các tác giả nổi tiếng thế giới với bạn đọc Việt Nam, đã để lại những tiểu luận nghiên cứu về các nhà thơ cổ điển Việt Nam: Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hở Xuân Hưởng, Cao Bá Quát, Nguyễn Khuyến, Trần Tế Xuồng, Nguyễn Đình Chiểu… và một khối lượng lớn các bài viết về văn học hiện địa Việt Nam (hiện riêng sách đã xuất bản lên tối hàng nghìn trang) với một cái nhìn rộng rãi sâu sắc, thấu tình đạt lý và một khối lượng mà ngay một nhà nghiên cứu chuyên nghiệp cũng phải thèm muôn; những tì vết trong những bài thơ, trong sáng tác của ông quyết không phải là một sự cẩu thả mà đó là những điều cố tình để làm nên một Xuân Diệu.

Đọc thêm tại : http://thisivietnam.blogspot.com/2015/07/xuan-dieu-e-lai-cho-chung-ta-bai-hoc-ve.html

Từ khóa tìm kiếm nhiều: thơ duyên xuân diệu, nhà thơ xuân diệu

Xuân Diệu để lại cho chúng ta bài học về cuộc đời

            Điều đặc biệt riêng của các sản phẩm tinh thần trong đó có các sản phẩm nghệ thuật của một thời đại, đó là lý do mà ngày nay và cả sau này mỗi chúng ta và các thế hệ độc giả kế tiếp vẫn đọc thơ ông thời kỳ này – thời kỳ ông còn là một trong những chủ tướng của phong trào “Thơ mới” – mà không để nó vào sọt rác của lịch sử (có lúc bản thân ông đã nghĩ như thế).           Chính đọc thơ ông và các nhà thơ khác đường thời lúc đó, ta hiểu được một phần bi kịch của xã hội cũ và ở trong đó có một cái lõi thật sự, cái lõi cơ bản của thơ ca Xuân Diệu cũng như các nhà thơ lãng mạn lúc đó là: vì sao thế giới cũ cần phải sụp đô. Và cũng vì lẽ đó mà các thế hệ độc giả hôm nay và cả mai sau nữa sẽ tiếp tục đọc và trân trọng thơ ông cũng như của các nhà thơ lãng mạn thời kỳ 1930 – 1945 và tiếp nhận những đóng góp to lớn của nó, đặc biệt về mặt thi pháp. Dòng thơ ấy thật sự đã đặt nền móng cho nền thi ca hiện đại Việt Nam thế kỷ XX (và nhiều nhà thơ lớn của cách mạng đường thòi sau này thật sự chịu ảnh hưởng của nó, trong đó có nhà thơ Tố Hữu).

          Xuân Diệu để lại cho chúng ta bài học về cuộc đời, bài hát buồn của trái tim mình (trong thơ quá khứ của ông) và cả niềm hạnh phúc tinh thần của mình, sự hăng say xả thân vì cách mạng. Như trên đã nói, ông là nhà thơ lãng mạng cách mạng; hình tượng lãng mạn của cách mạng và nhân dân cách mạng được nhà thơ miêu tả một cách say mê. Tôi nhớ rằng: Các độc giả ở Liên Xô đã rất thích bài thơ Xuân Diệu viết về anh địa chất được dịch ra ở Liên Xô(1) bởi cái hình tượng anh địa chất cầm hòn đá trên tay mà đoán được tuổi của trái đất và những lời thơ về tình yêu của anh địa chất. Có lẽ hình tượng ấy gây ấn tượng là bởi vì nhà thơ đã hiểu một cách tỉnh táo tất cả sự gian khổ, phức tạp, và khó khăn của công cuộc xây dựng xã hội mối, và sự chân thành giản dị đến lạ lùng và với một tính chính xác lạ kỳ tái hiện lại một hình tượng trong thơ.
          Có một điều lạ lùng là ngay từ lúc mới bắt đầu bước vào văn học ông đã là một bậc thầy, người đọc có cảm giác chưa bao giờ ông là một nhà thơ trẻ (không phải về vấn đề tuổi tác mà là vấn đề trình độ nghệ thuật của tác phẩm). Ta chưa quên rằng ngay từ lúc mới xuất hiện trong làng “Thơ mới” ông đã được coi là một nhà thơ tiêu biểu (thòi kỳ 1936 – 1940).

Đọc thêm tại : http://thisivietnam.blogspot.com/2015/07/tho-ca-cach-mang-cua-xuan-dieu.html

Từ khóa tìm kiếm nhiều: thơ tình của xuân diệu, nha tho xuan dieu

Thơ ca cách mạng của Xuân Diệu

        Phải chăng nền thơ ca cách mạng sau này đã ra đời và lớn lên cùng với những tác phẩm của các nhà thơ cách mạng trong đổ có Xuân Diệu với Ngọn quốc kỳ, với tráng ca Quân du kích… Những tác phẩm đã ngân vang tiếng nói của Cách mạng:

Đi theo tiếng gọi nước non thiêng
Đứng dưới sao vàng ra kháng địch…

        Ông là một trong những nhà thơ đầu tiên đã không rời xa những thành tựu trong quá khứ của mình (những thành tựu mà với bước đi mới của cách mạng Việt Nam hôm nay sẽ được xem xét lại và ghi nhận), và trở thành một trong những nhà thơ đầu tiên xây dựng nền móng cho nền thơ ca cách mạng Việt Nam trong tưởng lai. Sự có mặt của ông trong những cuộc đấu tranh vì vận mệnh của Tổ quốc, cho dù vận mệnh ấy nhiều khi đã trải qua nhiều thử thách gian nan, chính điều ấy đã làm nên hình ảnh thơ ca của ông. Một nhà thơ lãng mạn ngày xưa đã hát những câu thơ cô đởn: “Cuộc đời cũng đìu hiu như dặm khách”, lại là người trong cuộc kháng chiến chổng Mỹ cứu nước của dân tộc đã viết những câu thơ không thể quên được: “Tôi cùng xuồng cùng thịt với nhân dân”, viết một cách chân thành và giản dị như lẽ đời là thế mà không lên gân, không cường điệu. Một nghệ sĩ lớn đã đi với cách mạng bằng một tình yêu chân thành như thế chắc không phải là nhiều trong văn học Việt Nam và cả trong văn học thế giới. Điều đó có được là do sự phong phú giàu có của thế giới tinh thần của ông, sự mãnh liệt cảm thụ xã hội và khao khát lẽ công bằng và chân lý cho xã hội, tất cả những cái đó thấm sâu vào ông, trở thành máu thịt của ông để toả ra phản chiếu cuộc cách mạng của chúng ta.

        Thơ ca của ông trước cách mạng là tấm bi kịch của giới trí thức, giới nghệ sĩ Việt Nam – đứa con non yểu của cuộc hoài thai cưỡng hiếp giữa một nền văn hoá thực dân (chứ không phải nền văn hoá Pháp vĩ đại trong tình yêu và sự kính trọng của nhân loại) với một tâm lý văn hoá nô lệ chứ không phải nền văn hoá của dân tộc Việt) – cái bi kịch tâm hồn của đứa con yếu đuối và bị bỏ rơi ấy (chứ không nên tô vẽ cho nó những sắc mầu tươi sáng), nhưng trong nghệ thuật việc ông đã miêu tả một cách dũng cảm và cay đắng cái bi kịch ấy, bây giờ đọc lại, ta thấy nó mở rộng nhãn quan của chúng ta về tấn bi kịch tâm hồn của một tầng lớp, của một thời đại.

Đọc thêm tại : http://thisivietnam.blogspot.com/2015/07/tho-cua-xuan-dieu-la-su-phan-anh-mot.html

Từ khóa tìm kiếm nhiều: tho cua xuan dieu, nhà thơ xuân diệu